SON DOONG · NAJWIĘKSZA JASKINIA ŚWIATA
Son Doong: Wewnątrz największej jaskini świata
Son Doong to największy korytarz jaskiniowy na Ziemi — na tyle obszerny, że zmieściłby się w nim wieżowiec, a w środku ma własną dżunglę i pogodę. Jak ją odkryto i dlaczego widzi ją tak niewielu.
Zobacz wycieczki do jaskiń Phong Nha na GetYourGuide ↗Odkryte przez mieszkańca, zgubione, a potem odnalezione na nowo
Son Doong swoje odkrycie zawdzięcza Ho Khanhowi, lokalnemu mieszkańcowi, który w 1991 roku natknął się na wejście do jaskini w lesie, szukając schronienia przed deszczem, zwabiony dziwnym podmuchem wiatru i szumem podziemnej rzeki. Tego dnia nie zdołał znaleźć drogi do środka, a wejście na lata zatarło się w pamięci. Khan w końcu odnalazł je ponownie w 2008 roku i rok później poprowadził tam zespół Brytyjskiego Stowarzyszenia Badań Jaskiń. Ich badania z 2009 roku potwierdziły to, czego nikt się nie spodziewał: był to największy korytarz jaskiniowy na Ziemi, a Phong Nha-Ke Bang skrywało go przez cały ten czas.
Na tyle duży, by pomieścić wieżowiec
Liczby nie oddają skali Son Doong, dlatego przewodnicy sięgają po porównania: fragmenty głównego korytarza są na tyle szerokie i wysokie, że zmieściłby się w nich 40-piętrowy budynek lub cały miejski kwartał, nie dotykając ścian ani sufitu. Jaskinia powszechnie uznawana jest za największy korytarz jaskiniowy pod względem objętości na Ziemi, ciągnący się przez kilka kilometrów z około dziewięciu dotychczas zbadanych. Nawet doświadczeni grotołazi przyznają, że przejście przez nią dezorientuje – tak wielkie proporcje trudno odczytać jako podziemną przestrzeń; to raczej ukryta dolina niż jaskinia.
Son Doong – przegląd
| Fakt | Detal |
|---|---|
| Odkryto | Przez lokalnego przewodnika Ho Khanha, 1991; przeniesiona w 2008 roku |
| Pierwszy ankietowany | 2009, przez Brytyjskie Stowarzyszenie Badań Jaskiniowych |
| Odkryta długość | Około 9 km korytarzy, miejscami o wysokości sięgającej 200 m |
| Wstęp | Wyprawa wielodniowa tylko dla wybranych, liczba pozwoleń ograniczona rocznie |
Dżungla i system pogodowy, pod ziemią
Na dwóch odcinkach swojej długości strop Son Doong zawalił się dawno temu, tworząc ogromne okna świetlne, przez które do środka wpada potoki słońca. Drzewa, paprocie i pnącza skolonizowały gruz pod tymi otworami, tworząc to, co odkrywcy ochrzcili mianem „Ogrodu Edam” — prawdziwą dżunglę rosnącą wewnątrz jaskini. Otwory wpuszczają tyle powietrza i wilgoci, że w korytarzu mogą formować się niskie chmury i mgła, dryfujące przez ciemniejsze partie dalej. To jedna z niewielu znanych jaskiń, które generują własny, lokalny mikroklimat — szczegół, który uczynił Son Doong niemal tak ważnym dla grotołazów, jak jej surowy rozmiar.
Dlaczego prawie nikomu nie udaje się go zobaczyć
Son Doong to nie przystanek, który dodaje się do planu zwiedzania Phong Nha — dotarcie do niej oznacza wielodniową wyprawę przez dżunglę i brodzenie przez rzeki, noclegi wewnątrz samej jaskini oraz dołączenie do jednej z bardzo nielicznych wypraw dopuszczanych każdego roku przez jedynego licencjonowanego organizatora. Liczba uczestników jest ograniczona, aby chronić delikatne formacje skalne i ekosystem jaskini, a wycieczka jest odpowiednio wyceniona i skonstruowana: to wyprawa, nie zwykła wycieczka. Większość odwiedzających Park Narodowy Phong Nha-Ke Bang zobaczy Son Doong jedynie na fotografiach, a na żywo zwiedzi Jaskinię Phong Nha lub Rajską Jaskinię.
Element znacznie większej ukrytej sieci
Son Doong leży w tym samym masywie wapiennym, który usiany jest setkami innych jaskiń w Phong Nha-Ke Bang — wiele z nich wciąż czeka na odkrycie. Dzieli ten sam system krasowy, który zasila podziemną rzekę Jaskini Phong Nha w innej części parku, choć między obiema jaskiniami nie da się przejść pieszo. Speleolodzy sądzą, że sieć korytarzy pod parkiem kryje jeszcze przejścia, których nikt nie naniósł na mapy — Brytyjskie Stowarzyszenie Badań Jaskiń prowadzi tu badania od początku lat 90. i nieustannie odkrywa kolejne. Odkrycie Son Doong w 2009 roku najlepiej rozumieć jako najbardziej spektakularne znalezisko w trwających wciąż pracach badawczych.